برترین رصدگاههای ایران از دید کارشناسان (۱)

فقط دیدن آسمان تاریک در یک منطقه، دلیلی بر مناسب دانستن آن مکان به عنوان رصدگاه نجومی نیست؛ بلکه به شاخص‌های مهمی مانند میزان غبار منطقه، میزان رطوبت، ارتفاع از سطح دریا، تغییرات دما در فصول مختلف، میزان بادخیزی منطقه، امنیت، آلودگی نوری، راه دسترسی مناسب، پوشش شبکه تلفن همراه، دسترسی به مراکز درمانی و وجود جاذبه‌های طبیعی و گردشگری در نزدیکی آن منطقه نیز باید توجه کرد تا سفر و گردشگری با انگیزه رصد و عکاسی از آسمان شب به آن منطقه، نتیجه‌بخش باشد. از آنجا که پهنه وسیعی از کشور در محدوده مناطق حفاظت شده و پارکهای ملی هستند، هنوز می‌توان آسمان تاریک را در جای جای ایران یافت.

در اولین قسمت از سری مطالب برترین رصدگاههای ایران از دید کارشناسان در علم بازار، ۲۰ رصدگاه نجومی منتخب را که اغلب از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی کشورمان هستند و تاکنون پذیرای بسیاری از گروههای گردشگر نجومی کشورمان بوده‌اند را معرفی می‌کنیم و در پایان مقاله نیز نظر کارشناسان را به امتیاز دادن آنها به رصدگاههای مورد بررسی جویا می‌شویم. این مطلب توسط آقای کاظم کوکرم و خانم مرجان حاجی‌رحیمی، در شماره ۲۲۶ (اسفند ۹۱ و فروردین ۹۲) ماهنامه نجوم به چاپ رسیده است.
با ما همراه باشید.

 

برترین رصدگاههای ایران

رصدگاه سه‌قلعه

رصدگاه سه‌قلعه در حاشیه نهمین رقابت رصدی مسیه، در اردیبهشت ۱۳۸۸ افتتاح شد. فاز نخست این رصدگاه، شامل سکویی سیمانی و مسطح با وسعت بیش از ۱٫۰۰۰ متر مربع برای استقرار تلسکوپهای رصدگران و مجموعه‌ای از امکانات و تاسیسات پشتیبان شامل سرویسهای بهداشتی، منبع تامین آب، ژنراتورهای برق، چادرهای اسکان موقت گردشگران نجومی، آشپزخانه سیار، راههای دسترسی مناسب، محل پارک خودرو و پشتیبانی خدمات امداد توسط جمعیت هلال احمر شهرستان سرایان است.

[ult_animation_block animation=”flash” animation_duration=”3″ animation_delay=”1″ animation_iteration_count=”1″][bsf-info-box icon=”Defaults-info-circle” icon_size=”44″ icon_color=”#ffffff” icon_style=”circle” icon_color_bg=”#1e73be” icon_animation=”pulse” title=”یادداشت علم بازار” hover_effect=”style_3″ pos=”heading-right”]البته پیشنهاد می‌کنیم برای اطمینان از داشتن این امکانات و تامین امنیت منطقه توسط نیروی انتظامی، حتما حداقل ۱۰ روز پیش از اعزام به محل، هماهنگی‌های لازم با نهادهای مسئول منطقه مانند بخشداری سه‌قلعه را انجام دهید.[/bsf-info-box][/ult_animation_block]

در حقیقت، این رصدگاه به عنوان نخستین سایت ویژه گردشگری نجومی در قلب یکی از زیباترین کویرهای ایران، کویر سه‌قلعه، واقع شده و بسیار تاریک و پر ستاره است. با توجه به تعداد زیاد شبهای صاف در آن، می‌توان رصدگاه سه‌قلعه را بهشتی برای گردشگران نجومی و مشتاقان رصد اجرام آسمان شب، به‌ویژه در شرق ایران دانست. از دیگر جاذبه‌های گردشگری این منطقه، می‌توان به کویرهای زیبای منطقه و وجود چشم‌اندازهای گوناگون کویری نظیر شن‌های روان اشاره کرد. ویژگی بارز این مکان، داشتن هر ۴ نوع از انواع کویرهای موجود، در فاصله بسیار نزدیکی از رصدگاه است.

برای سفر به رصدگاه سه قلعه، باید به خراسان جنوبی سفر کرد و از طریق شهرستان سرایان و شهر سه‌قلعه، راه خاکی ساخته شده تا رصدگاه سه‌قلعه را پیمود. رصدگاه سه‌قلعه میزبان نهمین و دهمین ماراتن مسیه ایران بوده و بسیار از رقابتهای رصدی و اردوهای نجومی گروههای نجومی در شرق ایران، در این رصدگاه برگزار می‌شود.

امتیاز داوران به این رصدگاه و جایگاه آن

(داورانی که به دلیل نداشتن اطلاعات کافی از یک رصدگاه به آن امتیاز نداده‌اند، لحاظ نشده‌اند)

رتبه
[ult_animation_block animation=”zoomInRight” animation_duration=”3″ animation_delay=”3″ animation_iteration_count=”1″]
[/ult_animation_block][ult_animation_block animation=”fadeInRightBig” animation_duration=”3″ animation_delay=”1″ animation_iteration_count=”1″]
میانگین امتیاز کارشناسان: ۸٫۲
[/ult_animation_block][ult_animation_block animation=”fadeInUp” animation_duration=”3″ animation_delay=”1″ animation_iteration_count=”1″]
حد قدر تقریبی: ۶٫۵
[/ult_animation_block]
[stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”امیر حسن‌زاده” counter_value=”8″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”ذوالفقار دانشی‌نسب” counter_value=”9″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”سید مصطفی امام” counter_value=”7″ speed=”3″]
[stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”احمد کریمی” counter_value=”9″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”محمد جواد ترابی” counter_value=”8″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”محمد حسین الماسی” counter_value=”8″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”امیر الله‌مانی” counter_value=”10″ speed=”3″]
[stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”محمد رحیمی” counter_value=”9″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”کاظم کوکرم” counter_value=”9″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”محمدرضا نوروزی” counter_value=”6″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”هومن نجفی” counter_value=”7″ speed=”3″]
[ult_animation_block animation=”slideInUp” animation_duration=”3″ animation_delay=”1″ animation_iteration_count=”1″]
دهمین ماراتن مسیه ایران در رصدگاه سه‌قلعه - عکس از بابک امین تفرشی - علم بازار

دهمین ماراتن مسیه ایران در رصدگاه سه‌قلعه – عکس از بابک امین تفرشی – منبع عکس

[/ult_animation_block]

منطقه پلور

پلور روستایی از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران است. این روستا در دهستان بالا لاهیجان قرار دارد و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۳۱۶ نفر (۸۶ خانوار) بوده است. در این منطقه به سبب همجواری با کوه دماوند، کوهنوردی طرفداران زیادی دارد.

چشم‌اندازهای بدیع و آسمان پر ستاره و نزدیکی به سد زیبای لار و همچنین کم‌غبار بودن آسمان منطقه در بیشتر شبهای سال، سبب شده تا پلور رصدگاه ایده‌آلی برای بیشتر رصدگران آماتور تهرانی و مازندرانی باشد. دشت‌های متعددی در پای کوه دماوند، قابلیت ایجاد یک کمپ رصدی دارند و بارها گروههای نجومی در این منطقه کمپ زده‌اند. با این حال، پلور رصدگاهی تابستانی است که حتی در این فصل نیز پس از نیمه شب، دما به سبب ارتفاع بالای منطقه به شدت افت می‌کند. مناطق اطراف روستای پلور، شامل روستاهای ایرا، نیره و نِشِل نیز در حوزه آبخیر رودخانه هزار و در نزدیکی پلور نیز، قابلیت مطلوبی برای برپایی کمپ رصدی دارند.

پلور در فاصله ۶۷ کیلومتری از تهران، رصدگاه مطلوبی برای منجمان تهرانی است. البته مهمترین مشکل آن این است که هیچگونه تاسیسات رفاهی خاصی در منطقه نیست که بتوان از آنجا به عنوان رصدگاه استفاده کرد و گروههای علاقمند به سفر به پلور نیز، ناگزیر از کمپ زدن در منطقه هستند.

امتیاز داوران به این رصدگاه و جایگاه آن

(داورانی که به دلیل نداشتن اطلاعات کافی از یک رصدگاه به آن امتیاز نداده‌اند، لحاظ نشده‌اند)

رتبه
[ult_animation_block animation=”zoomInRight” animation_duration=”3″ animation_delay=”3″ animation_iteration_count=”1″]
[/ult_animation_block][ult_animation_block animation=”fadeInRightBig” animation_duration=”3″ animation_delay=”1″ animation_iteration_count=”1″]
میانگین امتیاز کارشناسان: ۶٫۵
[/ult_animation_block][ult_animation_block animation=”fadeInUp” animation_duration=”3″ animation_delay=”1″ animation_iteration_count=”1″]
حد قدر تقریبی: ۵٫۷
[/ult_animation_block]
[stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”امیر حسن‌زاده” counter_value=”6″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”ذوالفقار دانشی‌نسب” counter_value=”8″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”سید مصطفی امام” counter_value=”6″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”حامد میرزاخلیل” counter_value=”7″ speed=”3″]
[stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”احمد کریمی” counter_value=”8″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”محمد جواد ترابی” counter_value=”7″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”محمد حسین الماسی” counter_value=”6″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”امیر الله‌مانی” counter_value=”8″ speed=”3″]
[stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”اوشین دانیلی ذکریان” counter_value=”5″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”کاظم کوکرم” counter_value=”7″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”محمدرضا نوروزی” counter_value=”4″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”هومن نجفی” counter_value=”6″ speed=”3″]
[ult_animation_block animation=”slideInUp” animation_duration=”3″ animation_delay=”1″ animation_iteration_count=”1″]
نمایی از رصدگاه منطقه پلور - عکس از کیانوش ثابتی زاده - منبع عکس

نمایی از رصدگاه منطقه پلور – عکس از کیانوش ثابتی زاده – منبع عکس

[/ult_animation_block]

کاروانسرای ده‌نمک

کاروانسرای ده‌نمک که در ۴۰ کیلومتری شرق گرمسار قرار دارد، در زمان صفویه ساخته شده است. در کنار این کاروانسرا، آب‌انبار و یخچالی قدیمی وجود دارد که متاسفانه اکنون به زباله‌دانی تبدیل شده است. شترخوانِ دورِ کارونسرا، برج‌های دیدبانی چهارگانه بیرون از کاروانسرا و بارانداز در چهار گوشه آن، از دیگر قسمت‌های این کاروانسراست.

کاروانسرای ده‌نمک، چند سال پیش مرمت اساسی شد و پس از آن به عنوان مکان اقامتی و پذیرایی، به بخش خصوصی واگذار شد. گروههای زیادی هم مراسم‌های علمی و فرهنگی در این کاروانسرا برگزار کردند؛ از جمله در سال ۱۳۸۹، این کاروانسرا میزبان دانش‌آموزان شرکت‌کننده در سومین المپیاد جهانی نجوم و اخترفیزیک، برای شرکت در آزمون رصد بود و تا به امروز، مقصد اردوی رصد نجوم بسیاری از مدارس و انجمن‌های نجوم در استان سمنان و تهران بوده است.

برای رصد در این کاروانسرا، نیاز به اخذ مجوز از سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان دارید. با این حال، قرار گرفتن این کاروانسرا در کنار جاده اصلی سمنان به خراسان و آلودگی نوری ناشی از روستای ده‌نمک و پمپ بنزین نزدیک آن، باعث شده تا آسمان چندان تاریکی نداشته باشد، ولی در عوض رصدگاه نزدیکی به تهران محسوب می‌شود.

امتیاز داوران به این رصدگاه و جایگاه آن

(داورانی که به دلیل نداشتن اطلاعات کافی از یک رصدگاه به آن امتیاز نداده‌اند، لحاظ نشده‌اند)

رتبه
[ult_animation_block animation=”zoomInRight” animation_duration=”3″ animation_delay=”3″ animation_iteration_count=”1″]
[/ult_animation_block][ult_animation_block animation=”fadeInRightBig” animation_duration=”3″ animation_delay=”1″ animation_iteration_count=”1″]
میانگین امتیاز کارشناسان: ۴٫۸
[/ult_animation_block][ult_animation_block animation=”fadeInUp” animation_duration=”3″ animation_delay=”1″ animation_iteration_count=”1″]
حد قدر تقریبی: ۵
[/ult_animation_block]
[stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”امیر حسن‌زاده” counter_value=”8″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”ذوالفقار دانشی‌نسب” counter_value=”8″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”سید مصطفی امام” counter_value=”5″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”حامد میرزاخلیل” counter_value=”4″ speed=”3″]
[stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”احمد کریمی” counter_value=”6″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”محمد جواد ترابی” counter_value=”3″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”محمد حسین الماسی” counter_value=”4″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”امیر الله‌مانی” counter_value=”3″ speed=”3″]
[stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”اوشین دانیلی ذکریان” counter_value=”1″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”کاظم کوکرم” counter_value=”4″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”محمدرضا نوروزی” counter_value=”4″ speed=”3″][stat_counter icon_size=”32″ counter_title=”هومن نجفی” counter_value=”7″ speed=”3″]
[ult_animation_block animation=”slideInUp” animation_duration=”3″ animation_delay=”1″ animation_iteration_count=”1″]
نمای کلی کاروانسرای ده نمک - علم بازار

نمای کلی کاروانسرای ده نمک – منبع عکس

[/ult_animation_block]
در سری مطالب بعدی از این سلسله مطالب، به بررسی موارد باقیمانده از برترین رصدگاههای ایران می‌پردازیم.
نظر شما در مورد موارد مطرح شده چیست؟
آیا به این مناطق سفر کرده‌اید؟ یا در مورد آنها شنیده‌اید؟
دعوت می‌کنیم نظرات خود در این مورد را از طریق بخش نظرات این مطلب، با ما در میان بگذارید.
[ult_animation_block animation=”lightSpeedIn” animation_duration=”3″ animation_delay=”1″ animation_iteration_count=”1″]
منابع
[ult_createlink title=”شماره ۲۲۶ ماهانه نجوم” btn_link=”url:http%3A%2F%2Felmbazar.com%2F%25DA%25A9%25D8%25AA%25D8%25A7%25D8%25A8%2F3415-%25D9%2585%25D8%25AC%25D9%2584%25D9%2587-%25D9%2586%25D8%25AC%25D9%2588%25D9%2585-213.html|title:%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%20226%20%D9%85%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87%20%D9%86%D8%AC%D9%88%D9%85|target:%20_blank” link_hover_style=”Style_1″ text_style=”right”][/ult_animation_block]

محسن الهامیان

محسن الهامیان.از حدود 6 سال پیش فعالیت‌های گروهیِ علمی خود را آغاز کرد. علم، تکنولوژی، فعالیت‌های گروهی و هر چیزی که خلاقیت و پویایی در آن باشد، چیزهایی هستند که او را به وجد می‌آورند. وی اکنون در مقطع کارشناسی رشته روانشناسی بالینی مشغول به تحصیل است.

مطالب مرتبط

۴ دیدگاه‌

  1. من بسیاری از دشت ها و کویر های ایران را رفته ام. اما آسمان سه قلعه یه چیز دیگه است و تنها آسمان نیست جاذبه های کویریشم روز بعد از رصد خیلی می چسبه!!!
    البته من خودم برای رصد به یک منطقه ای کویر بکر در کویر سه قلعه می رم که خبری از آلودگی نوری توش نیست.

  2. shadi گفت:

    ممنون از مطالب خوبتون.
    من یکسری اطلاعات راجع به کاروانسرای ده نمک لازم دارم.میخواستم بدونم کتابی می‌شناسید در این زمینه بهم معرفی کنید؟
    ممنونم

  1. ژانویه 14, 2016

    […] مقام مشترک با رصدگاه سه قلعه […]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هنوز در خبرنامه علم‌بازار عضو نشده‌اید؟

برای اطلاع از آخرین اطلاعات و بروزرسانی؛ همچنین رویداد‌های نجومی، پیشنهاد‌های رصدی، تخفیف‌های ویژه و... در خبر نامه ما عضو شوید

You have Successfully Subscribed!